Türkiye’nin Savunma Sanayii 185 Ülkeye Satış Yapıyor, Rakam Gerçekte Ne Anlatıyor

Türkiye’nin savunma ihracatı söz konusu olduğunda en sık duyulan cümle şu: “185 ülkeye satıyoruz.” Rakam Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün’ün açıklamalarına dayanıyor ve 2025 yılı için aktarılan resmî tablonun parçası. Ancak 185 ülke, 185 müşteri ordu anlamına gelmiyor. Bu yazı rakamın neyi ölçtüğünü, parayı gerçekte kimlerin getirdiğini ve 2026’da tabloda ne değiştiğini anlatıyor.

Türkiye kaç ülkeye savunma ürünü ihraç ediyor?

Savunma Sanayii Başkanlığı’nın (SSB) 2025 yılı için açıkladığı verilere göre ihracat 185 ülkeye ulaştı. Basına yansıyan haberlerde aynı dönem için yaklaşık 230 ila 300 farklı ürün çeşidinden söz ediliyor; ürün sayısı kaynaklara göre değiştiği için bu aralığı tek bir kesin rakam gibi okumamak gerekir. Görgün, Mayıs 2025’te TEKNOFEST KKTC’de de “180 ülkeye ihracat yapan bir sektör” ifadesini kullanmıştı. Yani ülke sayısı bir yılda sıçramadı; 180 ile 185 arasında seyrediyor.

Kapsam geniş: İHA’lardan zırhlı araçlara, gemilerden radyo ve elektronik sistemlere, mühimmattan uçak yapısallarına kadar uzanan bir ürün yelpazesi bu sayıya dahil. Ama sayı, bir ülkeye yapılan küçük bir teslimatı da büyük bir sistem sözleşmesi kadar “bir ülke” olarak sayıyor. Dolayısıyla rakam erişimin genişliğini gösteriyor, ticaretin derinliğini değil.

2025’te ihracat ne kadar tuttu?

SSB’nin açıkladığı 2025 toplamı 10 milyar 54 milyon dolar. Bu, 2024’teki yaklaşık 7,15 milyar dolara göre yüzde 48 artış demek. Aktarılan dökümde yaklaşık 9,87 milyar dolar mal, yaklaşık 184 milyon dolar hizmet ihracatı yer alıyor. Aralık 2025 ise tek başına 2,5 milyar doları aşan bir aylık rekor getirdi. Bazı haberlerde toplam “10,5 milyar dolar” diye geçiyor; SSB’nin 2002’den bu yana verdiği seride yer alan rakam ise 10,054 milyar dolar.

Sektörün Türkiye toplam ihracatındaki payı da yükseldi. Aktarılan verilere göre pay 2022’de yüzde 1,7 iken 2025’te yüzde 3,7’ye çıktı. Dolar bazında 2002’den bu yana yaklaşık 40 katlık bir büyümeden söz ediliyor.

Parayı hangi ülkeler ve bölgeler getiriyor?

185 ülkenin tam dökümü kamuoyuyla paylaşılmıyor, ama üst sıralar belli. Görgün’ün aktardığına göre 2025’te en çok ihracat yapılan üç ülke sırasıyla ABD, Birleşik Krallık ve Slovakya oldu. Bölgesel dağılımda Avrupa’ya yaklaşık 4,3 milyar dolar, Orta Doğu’ya yaklaşık 1,6 milyar dolar gitti. AB ülkeleri, NATO üyeleri ve ABD’nin toplam ihracattaki payı yaklaşık yüzde 56, yani 5,6 milyar dolar civarında.

Bu tablo, Türkiye’nin silah ihracatına dair yaygın imajı biraz değiştiriyor. Kamuoyunda İHA satışları üzerinden Afrika, Orta Asya ve Orta Doğu öne çıkıyor. Parasal ağırlık ise büyük ölçüde Batı’ya yapılan tedarikte. Avrupa’dan gelen talebin başında İHA’lar, akıllı mühimmat, kara araçları, silah kuleleri, askerî gemiler, uçak ve helikopter yapısalları, radarlar ve simülatörler sayılıyor. 2025’te öne çıkan sözleşmeler arasında Portekiz’e askerî gemi, Romanya’ya devriye gemisi, İspanya’ya HÜRJET eğitim uçağı ve Endonezya’ya KAAN savaş uçağı anlaşmaları aktarılıyor.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) ağır silah transferi verileri ise farklı bir ölçüt kullanıyor ve başka bir tablo çiziyor. SIPRI’ye göre Türkiye 2021-2025 döneminde dünya silah ihracatçıları arasında 11. sırada; küresel ihracattan aldığı pay 2016-2020’de yüzde 0,9 iken yüzde 1,8’e yükseldi. Aktarılan 2020-2024 dökümüne göre Türk silahlarının yaklaşık yüzde 18’i Birleşik Arap Emirlikleri’ne, yüzde 10’u Pakistan’a, yüzde 9,9’u Katar’a gitti. SSB’nin parasal ihracat verisi ile SIPRI’nin ağır silah odaklı veri tabanı aynı şeyi ölçmüyor; biri hizmetleri ve alt sistemleri de içeren geniş bir toplam, diğeri büyük platform devirleri.

Neden yalnızca ülke sayısına bakmak yanıltıcı?

Üç sebep var.

Birincisi, sayım yöntemi. Bir ülkeye yapılan sembolik bir mühimmat ya da elektronik parça satışı da listeye giriyor. İkincisi, yoğunlaşma. Üst sıradaki birkaç pazar ihracat gelirinin büyük bölümünü belirliyor; yukarıdaki yüzde 56’lık Batı payı bunu gösteriyor. Üçüncüsü, kapsam: rakam “savunma ve havacılık” olarak açıklanıyor, yani uçak yapısalları gibi havacılık kalemleri de toplamın içinde.

Üretimin coğrafyası da değişiyor. 2025’te 58 il savunma ve havacılık ihracatı yaptı; 1 milyon doları aşan ihracatı olan il sayısı 2024’te 21 iken 26’ya çıktı. Aktarılan verilere göre 1 milyon doların üzerinde ihracat yapan firma sayısı 185. Sektörün OSTİM’den Pendik’e uzanan küme yapısını savunma sanayii ekosistemi yazımızda ele aldık; ihracatın arkasındaki kurumsal çerçeve ise SSB’nin görevlerini anlatan yazıda yer alıyor.

Hangi ürünler kapıyı açıyor?

Pazarlara girişin lokomotifi uzun süre silahlı insansız hava araçları oldu. Bu alandaki yükselişin hikâyesi Türk İHA sektörünün gelişim tarihinde anlatılıyor. Aktarılan verilere göre 2025’te yalnızca silah ve mühimmat ürünleri yaklaşık 4,7 milyar dolarlık ihracat tuttu. Zırhlı araçlar, deniz platformları, hava savunma ve elektronik sistemler ise ihracat portföyünü çeşitlendiren diğer kalemler.

Afrika’da satış çoğu zaman eğitim, finansman ve kademeli teslimatla yürüyor. Baykar, Dearsan ve MKE’nin kıtadaki farklı yaklaşımlarını Afrika odaklı yazıda bulabilirsiniz. İhracatta öne çıkan şirketlerin faaliyet alanları için Türk savunma şirketleri rehberi iyi bir başlangıç noktası.

2026’da ihracat nereye gidiyor?

2026’da tablo karışık. Aktarılan Temmuz verisine göre son 12 aylık ihracat 11,2 milyar dolara ulaştı; yılın ilk yedi ayındaki 5,787 milyar dolarlık ihracat, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 26,2 artış anlamına geliyor. Görgün’ün 3 Eylül’de açıkladığı verilere göre Ağustos’ta 511,4 milyon dolarlık ihracat yapıldı; ilk sekiz ayda toplam yaklaşık 6,3 milyar dolara (yüzde 16,2 artış), son 12 ayda ise 10,9 milyar dolara ulaşıldı. Son 12 aylık toplamın Temmuz’dan Ağustos’a gerilemesi büyük olasılıkla yüksek bir geçen yıl tabanıyla ilgili; ihracat aylık bazda dalgalı seyrediyor, çünkü büyük teslimatlar belirli aylarda toplanıyor.

Yetkililer Türkiye’nin dünyanın en büyük savunma ihracatçıları arasında ilk 10’a girme hedefini dile getiriyor. Bunun yolu yeni ülke eklemekten çok, mevcut müşterilerde sözleşme büyüklüğünü artırmaktan, Avrupa’daki ortaklıkları derinleştirmekten ve KAAN, HÜRJET, deniz platformları gibi yüksek değerli programların teslimata dönüşmesinden geçiyor. Kesinleşmemiş sözleşmeleri ihracat rakamına eklemek yanıltıcı olur; ihracat, teslimat yapıldıkça kayda giriyor.