Baykar Otomotiv Atölyesinden 2,2 Milyar Dolarlık İhracata Nasıl Ulaştı

Baykar’ın 2025 rakamlarına bakınca ilk dikkat çeken şey, şirketin cirosunun neredeyse tamamının yurt dışından gelmesi. Şirketin kendi paylaştığı verilere göre 2025’te toplam gelir 2,5 milyar dolar, ihracat ise 2,2 milyar dolar oldu. Yani gelirin yüzde 88’i sınır ötesinden geliyor. Bu tabloyu bir otomotiv yan sanayi atölyesinden çıkan firmanın hikâyesi olarak okumak, olanı en iyi özetleyen yol.

Aşağıda şirketin kuruluşundan bugünkü ihracat yapısına, TB2’den AKINCI’ya, oradan KIZILELMA’ya uzanan hattı, resmî tarihçe ve açık kaynaklı haberlerle birlikte topluyorum. Rakamların kaynağı mümkün olduğunca Baykar’ın kendi açıklamaları, doğrulanamayanlar “aktarılan” diye işaretli.

Baykar İHA’dan önce ne üretiyordu?

Şirketin resmî tarihçesi 1986’da Baykar Makina’nın kurulmasıyla ve otomotiv için makine parçası üretimiyle başlıyor. Kurucu Özdemir Bayraktar makine mühendisiydi; amaç, o dönemde ithalata bağımlı olan otomotiv yan sanayiini yerlileştirmekti. Wikipedia gibi bazı kaynaklar kuruluş yılını 1984 olarak veriyor, ben şirketin kendi sayfasındaki tarihi esas aldım.

Dönüş noktası 2000’de geldi. Baykar insansız hava aracı Ar-Ge’sine başladı. 2004’te yerli elektronik ve yazılımla ilk otonom uçuş testi yapıldı. Bu sırada Özdemir Bayraktar’ın oğlu Selçuk Bayraktar, MIT’de insansız helikopterler üzerine çalışıyordu. Selçuk 2007’de Türkiye’ye dönüp şirketin teknoloji liderliğini üstlendi; kardeşi Haluk Bayraktar ise genel müdür ve CEO olarak şirketi yönetiyor.

İlk ürün Bayraktar Mini İHA oldu. 2005’te prototipin otonom uçuş gösterisi yapıldı, 2006’da geliştirme ve üretim süreci başladı, ilk teslimat 2007’de gerçekleşti. Katar Silahlı Kuvvetleri için mini İHA üretimi de 2011’e uzanıyor. Yani şirketin yurt dışı müşteri deneyimi, TB2’den çok önce küçük sistemlerle başlamıştı.

Özdemir Bayraktar 18 Ekim 2021’de 72 yaşında hayatını kaybetti. Şirket bugün iki oğlunun elinde: Selçuk Bayraktar yönetim kurulu başkanı ve teknoloji lideri sıfatıyla ürün hattını, Haluk Bayraktar CEO olarak ticari tarafı yönetiyor. Şirket yüzde 100 yerli sermayeli, halka açık değil.

TB2 şirketi nasıl dönüştürdü?

Taktik İHA projesinin geliştirme ve üretim süreci 2012’de başladı. Bayraktar TB2’nin ilk tam otonom uçuş testi ve ilk set teslimatı 2014’te, ikinci set teslimatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü’nün sipariş vermesi 2015’te kayda geçti. Aynı yıl ilk mühimmat atışı gösterildi. 2016’daki Fırat Kalkanı ve 2018’deki Zeytin Dalı harekâtlarında sistemin sahada kullanıldığı Baykar’ın tarihçesinde yer alıyor.

İhracat kapısı 2018’de aralandı. Şirketin tarihçesine göre ilk TB2 ihracatı Katar’a yapıldı, Ukrayna’ya ihracat da aynı dönemde listelendi. 2019’da bir TB2’nin Kuveyt’te 27 saat 3 dakikalık operasyonel uçuş süresi rekoru kırdığı belirtiliyor. 2020’de Azerbaycan’a ihracat ve Karabağ savaşı geliyor. 2021’de Polonya ile TB2 ihracat sözleşmesi imzalandı.

Bu aşamada Baykar’ın önündeki en büyük sınav bir ürün değil, tedarik zinciriydi. Aktarılanlara göre Karabağ savaşının ardından Kanada, İngiltere ve Avusturya merkezli bazı firmalar motor, optik ve benzeri parçaların satışını kısıtladı veya durdurdu. Türk sanayisi bu kalemlerde yerli alternatif sundu. Şirketin sonraki yıllarda kendi motorunu geliştirme kararı alması da bu deneyimle birlikte okunuyor. TB3, yerli motorla irtifa rekoru kırdı.

Rakamlar, geçişin ne kadar hızlı olduğunu gösteriyor. Şirketin açıkladığı ihracat 2021’de 664 milyon dolardı, 2022’de 1,2 milyar dolara çıktı, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarda kaldı, 2025’te 2,2 milyar dolara ulaştı. TB2’nin 500’üncü kopyası 2023’te üretim hattından çıktı. TB2 2024’te 1 milyon uçuş saatini aştığını duyurdu. Ürünün ayrıntıları için Bayraktar TB2 program sayfamıza bakılabilir.

TB2’nin uluslararası görünürlüğü Ukrayna’da arttı. Ukrayna ordusu Donbas’ta TB2’yi 2021’de ilk kez kullandı; 2022’de ülkede başlatılan “Halkın Bayraktar’ı” bağış kampanyasının üç günde 600 milyon grivnadan fazla topladığı aktarılıyor. Baykar’ın bu dönemde Ukrayna’da fabrika kurma planı ise savaş koşullarında ilerlemedi. Bağımsız doğrulaması zor olan savaş alanı sonuçlarını bu yazıda değerlendirmiyorum; ihracat açısından önemli olan, TB2’nin dünya kamuoyunda tanınan bir marka haline gelmesiydi.

Dünyanın en büyük İHA ihracatçısı sıfatı neye dayanıyor?

Baykar, 2025 verisini Savunma Sanayii Başkanlığı’nın (SSB) düzenlediği Savunma ve Havacılık Sanayii Küresel Stratejiler Konferansı’nda paylaşılan bilgilere dayandırıyor. Şirketin duyurusuna göre Baykar, Türkiye’nin savunma ihracatçıları arasında ikinci sırada, İHA kategorisinde ise açık ara önde. 2021’den 2024’e kadar dört yıl savunma ve havacılık ihracatında lider olduğu, 2023’te sektör ihracatının üçte birini, 2024’te dörtte birini tek başına yaptığı da aynı açıklamada yer alıyor.

Bir başka veri de şirketin finansman modeli. Baykar, 2003’te başlattığı İHA Ar-Ge programından bu yana tüm projeleri kendi kaynaklarıyla finanse ettiğini ve kümülatif gelirinin yüzde 83’ünün ihracattan geldiğini söylüyor. Bu bir şirket beyanı; bağımsız denetimden geçmiş bir tablo olarak sunulmuyor, ama sektörde büyüklük kıyası için kullanılan temel veri bu.

Müşteri tarafında Baykar, TB2 için 36 ülkeyle, AKINCI için 16 ülkeyle ihracat sözleşmesi imzaladığını açıklıyor. Bazı ülkeler iki platformu da aldığı için toplam 37 ülke olarak veriliyor. Bazı haber kaynaklarında 39 ülke geçiyor; hesap yöntemi farklı olabilir, ben şirketin resmî rakamını kullandım.

Kişisel gelir vergisi sıralaması da dolaylı bir gösterge. Aktarılan verilere göre Selçuk Bayraktar ve Haluk Bayraktar 2021’den 2025’e art arda beş yıl Türkiye’nin en yüksek gelir vergisi ödeyenleri arasında ilk iki sırayı paylaştı.

AKINCI ihracatı neden bir eşik oldu?

AKINCI’nin ilk uçuşu 2019’da, ilk teslimatı 2021’de oldu. Aynı yıl Türkiye irtifa rekoru 38.039 feete, 2022’de 45.118 feete çıkarıldı. 2024’te 50.000, 2025’te 100.000 uçuş saatine ulaştığı şirketin tarihçesinde kayıtlı.

Dönüm noktası Temmuz 2023’te Cidde’de atıldı. Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı ile imzalanan ihracat ve iş birliği anlaşması, Türkiye’nin o güne kadarki en büyük savunma ve havacılık ihracatı olarak duyuruldu. Anlaşma, Suudi Hava Kuvvetleri ve Deniz Komutanlığı için AKINCI tedarikini, eğitimi, teknik destek ve lojistiği kapsıyordu. Basında Haluk Bayraktar’a atfen 5 ile 7 milyar dolar arasında bir değer geçti; bu rakam resmî bir sözleşme tablosu değil, aktarılan bir tahmin olarak okunmalı. Üretimin bir kısmının Suudi Arabistan’da yapılması da konuşuldu. Silah sistemi ayrıntıları için AKINCI rehberimiz var.

AKINCI’nın silah hattı da genişliyor. Eylül 2026’da Baykar, AKINCI’nın İHA-300 süpersonik füzesiyle bir hedefe, ardından SUNGUR füzesiyle yüksek hızlı bir hedef İHA’ya doğrudan isabet kaydettiğini duyurdu. Böylece platform yalnızca yere değil, havaya karşı da kullanılabilir hale geliyor.

İtalya hamlesi Baykar’ı nasıl Avrupalı yapıyor?

2025’in en dikkat çekici gelişmesi ihracat değil, Avrupa’da fabrika sahibi olmaktı. Baykar, İtalyan havacılık şirketi Piaggio Aerospace’in devralınmasını resmen tamamladı. Aktarılanlara göre kapanış 30 Haziran 2025’te yapıldı; Baykar, Liguria’daki Villanova d’Albenga ve Cenova tesislerinde çalışan istihdamını korumayı, ilk iki yılda 40 milyon avro enjekte etmeyi ve P.180 Avanti EVO uçağını yeniden devreye almayı taahhüt etti. Tesislerde AKINCI ve TB2 üretimi de planlanıyor.

Bununla bağlantılı ikinci adım Leonardo ortaklığı. Mart 2025’te iki şirket mutabakat zaptı imzaladı, Paris Hava Show’unda yüzde 50 yüzde 50 ortaklıkla LBA Systems kuruldu. Ortaklıkta Baykar platform tasarımı, Leonardo ise elektronik ve görev sistemlerini üstleniyor. İtalyan hükümeti ortak girişime Golden Power düzenlemeleri kapsamında onay verdi; aktarılan şartlara göre uluslararası iş birliği ve ihracat AB ve NATO politikasıyla uyumlu ülkelerle sınırlı.

Haziran 2026’da Leonardo M-346 uçaklarıyla KIZILELMA’nın K-SWARM programı kapsamında ortak otonom formasyon uçuşları yaptığı Baykar’ın haber odasında yer aldı. Mayıs 2026’da Safran Electronics & Defense ile imzalanan stratejik ortaklık anlaşması da aktarılan haberler arasında; kapsamında Euroflir sistemlerinin TB2’ye entegrasyonu var.

KIZILELMA ihracatı Baykar’ın ilk “savaş uçağı” satışı mı?

KIZILELMA’nın ilk uçuşu 2022’de yapıldı, seri üretime yakın prototipinin ilk uçuş testi 2024’te tamamlandı. 2025’te şirket, KIZILELMA’nın dünyada ilk kez görüş ötesi menzilde hava-hava angajmanını isabetle gerçekleştirdiğini açıkladı. Temmuz 2026’da JET-230 süpersonik füzesiyle yere karşı ilk atış testi Merzifon’da, iç silah yuvasından TEBER-82 ve TOLUN mühimmatıyla ilk atışlar ise Çorlu’da yapıldı.

İhracat tarafında ise Mayıs 2026’da SAHA Expo’da Endonezya ile ilk KIZILELMA ihracat anlaşması imzalandı. Aktarılan bilgilere göre 12 uçaklık ilk parti, dört ek filo için toplamı 60’a çıkarabilecek opsiyonlar, yerel üretim, bakım ve eğitim paketi var; teslimatların 2028’de başlaması bekleniyor. Basındaki ayrıntıların bir kısmı çerçeve anlaşma niteliğinde, bu yüzden nihai sipariş sayısı opsiyonlara bağlı.

Uçağın Türk Hava Kuvvetleri’ne teslim takvimi ayrı bir konu; bunu Kızılelma ne zaman hizmete girecek yazısında ele aldık. Platformun teknik ve program ayrıntıları ise KIZILELMA rehberinde yer alıyor.

Baykar’ın ürün ailesi bugün neyi kapsıyor?

TB2 ve AKINCI’nın yanında TB3, gemiden kalkabilen bir İHA olarak öne çıkıyor. Şirketin tarihçesine göre TB3, 2024’te kısa pistli bir gemiden kalkış ve inişi gerçekleştiren dünyadaki ilk silahlı İHA oldu. Eylül 2026’da TCG Anadolu’dan fırlatılan TB3’ün Denizkurdu (Seawolf) tatbikatı kapsamında sonobuoy attığı duyuruldu.

Aileye 2023’te ilk atışı yapılan yapay zekâ destekli mini seyir füzesi KEMANKEŞ ve TB2T-AI de dahil. Baykar bunun dışında C4I, merkezi komuta kontrol, aviyonik, simülatör ve operatör eğitimi sunuyor. Müşteri açısından değer, tek bir uçaktan çok sistem paketinde yatıyor: eğitim, bakım ve lojistik sözleşmenin parçası.

Sürü ve gezinen mühimmat tarafında ne var?

Baykar’ın Nisan 2026’da Keşan Uçuş Eğitim ve Test Merkezi’nde yaptığı gösteri, şirketin bir sonraki hamlesini özetliyor. Gösteride 5 K2 kamikaze İHA beş dakika içinde art arda havalandı, ardından 10 SİVRİSİNEK gezinen mühimmat sürüye katıldı. TB2, TB3 ve AKINCI sürüyle birlikte uçup operasyonu havadan kaydetti. Finalde 5 K2, 10 SİVRİSİNEK, bir TB2, bir TB3 ve bir AKINCI’dan oluşan 18 hava aracı “V” düzeninde geçiş yaptı. Şirket, platformların yapay zekâ destekli görsel navigasyonla GNSS’ten bağımsız çalışabildiğini ve otomatik hedef tespiti yapabildiğini söylüyor.

Mayıs 2026’daki SAHA Expo öncesinde tanıtılan MIZRAK gezinen mühimmat için Baykar’ın verdiği değerler şöyle: 4 metre kanat açıklığı, çift harp başlığı halinde toplam 40 kg, tek harp başlığı ve RF arayıcı başlık halinde 20 kg yük, 1.000 kilometrenin üzerinde menzil ve 7 saatten uzun havada kalış. Pist kalkışının yanı sıra roket destekli kalkış seçeneği de var. Bunlar üretici beyanı; bağımsız performans doğrulaması henüz paylaşılmış değil.

Baykar’ın uzay ve motor yatırımları ne anlama geliyor?

Baykar’ın bağlı kuruluşu Fergani, beşinci uydusunu yörüngeye yerleştirdi. Şirketin duyurusuna göre FGN-100-D3, tepki çarkı, manyetik tork çubuğu, manyetometre, IMU ve GNSS alıcısı gibi parçaları kendi bünyesinde geliştirilmiş olarak taşıyor ve yapay zekâ destekli bir bilgisayar içeriyor. Seri, Ocak 2025’te FGN-100-D1 ile başladı; Türkiye’nin özel sektör eliyle geliştirilen en büyük uydusu olarak anılan 104 kg’lık FGN-100-D2 Kasım 2025’te yörüngeye girdi. Fergani, 100’ün üzerinde uydudan oluşan Uluğ Bey konumlandırma sistemini beş yıl içinde tamamlamayı hedeflediğini açıklıyor; bu bir hedef beyanı.

Motor alanında ise Baykar 2024’te kendi motorunu geliştirme kararı aldı. Aktarılan bilgilere göre 5 yıl içinde 300 milyon dolarlık motor yatırımı planlanıyor. Yabancı tedarikçilerin kısıtlama deneyimi düşünüldüğünde bu, şirketin ihracat gücünü korumasının bir parçası. Motor yerlileşmesi, ihracat sözleşmelerinde üçüncü ülke onayı gibi siyasi riskleri de azaltıyor; alıcı için de teslimat güvenliği anlamına geliyor.

Afrika ve Ukrayna hatları nerede duruyor?

Baykar’ın yurt dışı yatırımlarında iki hat öne çıkıyor. İlki Ukrayna. Şubat 2022’de iki ülke ortak üretim için sözleşme imzaladı, Ekim 2022’de Haluk Bayraktar tesis inşasına başlandığını söyledi. Ukrayna’daki motor tedarikçileri Motor Sich ve Ivchenko-Progress’in AKINCI ve KIZILELMA için motor sağladığı aktarılıyor; savaş bu planı yavaşlattı.

İkincisi Afrika. Baykar’ın bu kıtadaki hamleleri için ayrı bir yazı hazırladık: Baykar, Dearsan ve MKE Afrika’da üç ayrı yoldan ilerliyor. Sektör bağlamı için Türk İHA sektörünün gelişim tarihi yazısına bakılabilir.

Sonraki ihracat sınavı neresi?

Baykar’ın tarihçesi ilk ihracatını 2018’de görüyor; 2025’te ise 2,2 milyar dolarlık ihracatla kendi rekorunu yeniledi. Bundan sonrası, KIZILELMA’nın Endonezya teslimatları, LBA Systems’in İtalya’daki üretim planı ve Piaggio tesislerinin işleyişi gibi somut takvimlere bağlı. Bu başlıkların her biri, şirketin gelirini yalnızca Türkiye’den ihraç edilen ürünlerle değil, yurt dışında üretilen platformlarla da büyütme planının sınavı.