Bayraktar TB3 Gemi Güvertesine Nasıl Uyarlandı, Özellikleri ve Testleri

Bayraktar TB3 için en çok sorulan şey rakamlar değil, geminin güvertesi. Baykar’ın katlanır kanatlı silahlı insansız hava aracı, kısa pistli bir gemiden havalanıp inebilmek üzere tasarlandı ve bu özellik onu ailenin diğer SİHA’larından ayırıyor. Bu yazıda TB3’ün resmî teknik değerlerine, onu gemi operasyonuna uyarlayan tasarım tercihlerine ve TCG Anadolu’daki test geçmişine bakıyoruz.

Bayraktar TB3’ün temel teknik özellikleri neler?

Baykar’ın resmî ürün sayfasında TB3 için verilen değerler aşağıdaki tabloda. Sayfada azami kalkış ağırlığının deniz versiyonunda değişebileceği not ediliyor; bazı haber kaynakları daha önce 1.450 kg değerini aktarmıştı.

Baykar sayfası taşıdığı sensörleri de sıralıyor: elektronik istihbarat (ELINT), eşzamanlı EO/IR ve lazer işaretleyici ile gözetleme radarı. Silah olarak lazer güdümlü, INS/GPS güdümlü ve kızılötesi güdümlü mühimmat ile mini seyir füzeleri belirtiliyor.

TB3 gemiye hangi tasarım kararlarıyla uyarlandı?

İlk fark katlanır kanatlar. Güvertede ve hangarda yer kısıtlıdır; 14 metrelik kanat açıklığı katlanmadan bir amfibi hücum gemisinin hangarında ciddi bir sorun olurdu. Kanatlar katlandığında uçak çok daha az yer kaplıyor.

İkincisi, kısa pistten kalkış ve iniş. Baykar, TB3’ü TCG Anadolu gibi kısa pistli gemilerde kullanılabilecek şekilde tanıttı. Aracın kalkışı için katapult gerekmediği, kendi gücüyle havalandığı belirtiliyor. Gemiden kalkış mesafesine dair resmî bir rakam bulamadık, bu yüzden yazmıyoruz.

Üçüncüsü, tam otonom kalkış ve iniş. Hareketli bir güvertede uzaktan pilotla iniş yapmak gecikmeli veri bağı nedeniyle zordur; otonom iniş bu riski azaltır. Görüş hattı ötesi haberleşme ise geminin kıyıdan uzaklaştığı senaryoda kontrolün sürmesini sağlıyor.

TB3 ne zaman uçtu ve silah testlerinde neler görüldü?

Baykar, TB3’ün ilk uçuşunu 27 Ekim 2023’te Çorlu Uçuş Eğitim ve Test Merkezi’nde yaptı; Naval News ve TWZ gibi yayınlar uçağı TB2’nin gemi tabanlı, daha büyük bir türevi olarak tanımlamıştı. O dönem açıklanan hedef, TB3’ün TCG Anadolu’nun ana insansız platformlarından biri olmasıydı.

Yüksek irtifa tarafında, aktarılan bilgilere göre 25 Haziran 2024’te yapılan testte TB3 yaklaşık 36.310 feet’e ulaştı ve test uçağında TEI’nin geliştirdiği PD170 motoru kullanıldı. Bu değer, ürün sayfasındaki 25.000 feetlik servis tavanından yüksek; yani test irtifasıyla operasyonel değeri karıştırmamak gerekiyor.

Silah tarafında 25 ve 27 Mart 2025’te Roketsan’ın İHA-122 füzesiyle deniz hedeflerine atış yapıldığı aktarıldı. Haberlere göre ilk atışta 6×6 metrelik kamufle hedef 50 kilometreyi aşan mesafeden vuruldu; ikinci atışta hedefi bir Bayraktar TB2 lazerle işaretledi, TB3 vurdu. Mesafe ve hedef ölçüsü basın aktarımına dayanıyor. Bu atışlar, TB3’ün gemiye bağımsız olarak kullanılabilecek kadar çeşitli mühimmat entegrasyonuna sahip olduğuna işaret ediyor.

TCG Anadolu’daki testlerde neler yapıldı?

Selçuk Bayraktar 27 Kasım 2024’te TB3’ün TCG Anadolu’da kısa pist kalkış ve iniş testlerini başarıyla tamamladığını duyurdu. Baykar bunu, kısa pistli bir savaş gemisinden havalanıp inebilen ilk silahlı insansız hava aracı olarak sundu.

Basında yer alan bilgilere göre test serisi 2025’te hızlandı. 22-25 Nisan 2025’te Saros Körfezi’nde yapılan uçuşlar aktarıldı; 25 Nisan’da dördüncü prototip PT-4’ün de sürece katıldığı ve iki Türk insansız hava aracının aynı gemide birlikte operasyon yaptığı bildirildi. Mayıs ortasında DENİZKURDU-2025 tatbikatında PT-3 ve PT-4’ün TCG Anadolu’dan kalkarak Roketsan üretimi MAM-L mühimmatıyla yer hedeflerine atış yaptığı aktarıldı.

Haziran 2025 başında yayımlanan haberlerde TB3’ün TCG Anadolu’daki sorti sayısının 100’ü aştığı, gemideki operasyonlarda toplam 1.167 saat 8 dakika havada kaldığı yazıldı. Bu rakamlar basın aktarımına dayanıyor; Baykar’dan ayrıca doğruladığımız bir açıklama bulunmuyor.

Son haber ise Eylül 2026’dan. Baykar’ın basın bölümüne göre TB3, Seawolf tatbikatında TCG Anadolu’dan havalanarak Baykar SAS POD ile sonobuoy bıraktı ve deniz karakol uçaklarıyla birlikte denizaltı savunma harbi yeteneği gösterdi. Konunun ayrıntıları için TB3’ün sonobuoy testi haberine bakabilirsiniz.

TB3, TB2’den ne bakımdan ayrılıyor?

TB3 çoğu zaman TB2’nin büyütülmüş, gemiye uyarlanmış türevi olarak anılıyor; ilk uçuş haberlerinde taşıyabildiği yükün TB2’nin yaklaşık iki katı olduğu yazılmıştı. Asıl fark yük değil, operasyon ortamı. TB2 karada pist ve yer kontrol istasyonu ister. TB3 ise katlanır kanatları, otonom iniş yazılımı ve görüş hattı ötesi veri bağıyla geminin bir parçası gibi çalışmak üzere tasarlandı.

Bu yüzden testlerin ağırlığı da uçuş zarfından çok gemi entegrasyonunda. Sorti sayısının yüzü aşması, güvertede yükleme denemeleri ve iki aracın aynı anda operasyon yapması bunun göstergesi. Güvertedeki trafiği yönetmek, hangara indirme sırasını ayarlamak ve mühimmatı gemide yüklemek, tek başına uçuş performansı kadar belirleyici.

Hâlâ açık kalan sorular neler?

Gemiden kalkış mesafesi, deniz durumu sınırları ve tek seferde taşınacak mühimmat konfigürasyonları gibi operasyonel ayrıntılar resmî olarak geniş biçimde paylaşılmış değil. Aynı şekilde Deniz Kuvvetleri’ne teslimat takvimi ve filo büyüklüğü de doğrulanmış bir kaynağa dayanmıyor; bu başlıklarda çıkan rakamlara temkinli yaklaşmak gerekir. Tabloyu ve testleri okurken Baykar’ın açıklamalarını esas almak, basın aktarımlarını ise “aktarılan” olarak değerlendirmek daha sağlıklı.

TB3 hangi görevler için öne çıkıyor?

Güverteden kalkan bir SİHA, gemiye kıyıdaki bir üsse bağlı olmadan keşif ve taarruz kabiliyeti kazandırıyor. 24 saati aşan havada kalış süresi, gemi grubunun ufkunu uzatıyor. Sonobuoy testi ise aynı platformun denizaltı arama gibi farklı bir görevde de denendiğini gösteriyor.

Gemi tarafı için TCG Anadolu rehberine bakılabilir. TB3’ün ürün düzeyindeki programı ise İngilizce TB3 yazımızda işleniyor.

TB3, Baykar’ın diğer platformlarıyla nasıl ilişkili?

TB3, Baykar’ın SİHA ailesinin gemi odaklı üyesi. Şirketin yükselişini ihracat hikâyesi üzerinden, Türkiye’deki sektörün gelişimini ise İHA sektörünün tarihçesi üzerinden okuyabilirsiniz. Jet motorlu insansız savaş uçağı tarafında ise Kızılelma’nın hizmete giriş takvimi var.

Seri üretim miktarı, Deniz Kuvvetleri’ne teslimat ve ihracat konusunda doğrulanmış bir açıklama bulamadığımız için bu yazıda yer vermedik.